Na czym polega kwalifikacja zawodowa kierowcy?

Czym jest kwalifikacja zawodowa kierowcy?

W 2006 r. nastąpiła zmiana ustawy o transporcie drogowym — obowiązkowe stało się kształcenie kierowców wykonujących przewozy drogowe. Zmiana ta dotyczyła i wciąż dotyczy, osób prowadzących pojazdy, których użytkowanie wiąże się z koniecznością posiadania prawa jazdy kategorii C, C+E, C1, C1+E lub D, D+E, D1, D1+E. Ci, którzy chcieliby podjąć się wykonywania pracy na stanowisku zawodowego kierowcy, muszą wcześniej przystąpić do specjalnego szkolenia w ramach kwalifikacji wstępnej.

Czym jest Świadectwo Kwalifikacji Zawodowej Kierowcy?

Świadectwo Kwalifikacji Zawodowej to dokument, który uprawnia kierowcę do wykonywania przewozu drogowego rzeczy lub osób pojazdami wymagającymi wyrobienia prawa jazdy w którejś z wyżej wymienionych kategorii (w zależności od tego, czy chodzi o przewóz osób, czy rzeczy). Świadectwo Kwalifikacji Zawodowej jest dokumentem wydawanym po ukończeniu szkolenia okresowego lub kursu kwalifikującego dla kierowcy zawodowego.

Ważność Świadectwa Kwalifikacji Zawodowej wynosi pięć lat. Odnowienie go jest możliwe — wystarczy odbyć szkolenie okresowe dla kierowców trwające jedynie pięć dni. Świadectwo Kwalifikacji Zawodowej wydawane jest przez ośrodek szkolenia, gdy kursant ukończy szkolenie okresowe lub przez wojewodę po uzyskaniu pozytywnego wyniku z testu kwalifikacyjnego. Uzyskanie Świadectwa Kwalifikacji Zawodowej to podstawowy warunek do rozpoczęcia pracy na stanowisku kierowcy zawodowego.

Jak zostać kierowcą zawodowym w Polsce?

Aby zostać kierowcą zawodowym, nie wystarczy samo Świadectwo Kwalifikacji Zawodowej oraz prawo jazdy konkretnej kategorii. Niezbędne jest także:

• uzyskanie orzeczenia lekarskiego (na podst. art. 39j ustawy o transporcie drogowym),
• uzyskanie orzeczenia psychologicznego (wydane na podst. art. 39k ustawy o transporcie drogowym),
• profil kierowcy zawodowego (wydawany na podstawie ważnych badań lekarskich i psychologicznych).

Wpis potwierdzający posiadanie świadectwa kwalifikacji zawodowej w prawie jazdy

Potwierdzeniem Twoich uprawnień do pracy jako kierowca zawodowy jest specjalny wpis w prawie jazdy, a konkretnie kod “95” wraz z datą jego ważności (95,DD.MM.RR), umieszczony w tabeli numer 12. Aby uzyskać ten wpis, konieczna jest wymiana prawa jazdy w Wydziale Komunikacji odpowiednim dla Twojego miejsca zamieszkania.

Podstawą do wymiany są dane z Profilu Kierowcy Zawodowego, kopie wymaganych dokumentów (należy mieć przy sobie również oryginały do wglądu), poprawnie wypełniony wniosek oraz jedno aktualne zdjęcie (en face, o wymiarach 3,5 x 4,5 mm).

Ile kosztuje świadectwo kwalifikacji zawodowej?

Koszty uzyskania świadectwa kwalifikacji zawodowej nie są jednolite i różnią się w zależności od oferty danego ośrodka szkoleniowego. Głównym czynnikiem wpływającym na cenę jest typ kursu.

Najbardziej ekonomiczną opcją są szkolenia okresowe, których koszt zazwyczaj mieści się w przedziale 500-1000 zł.

Natomiast kursy kwalifikacji wstępnej charakteryzują się większym zróżnicowaniem cenowym ze względu na różne formy (standardową, przyspieszoną, uzupełniającą) oraz zakres materiałów i usług oferowanych przez ośrodki. Ich koszt może wynosić od około 1400 do 5000 zł.

Do powyższych kwot należy doliczyć opłatę administracyjną za wydanie prawa jazdy (100,50 zł) oraz koszty niezbędnych badań: lekarskiego (około 200 zł) i psychologicznego (około 150 zł).

Jakie są konsekwencje braku świadectwa kwalifikacji zawodowej?

Brak aktualnego świadectwa kwalifikacji zawodowej podczas wykonywania transportu drogowego niesie za sobą konsekwencje zarówno dla kierowcy, jak i dla przewoźnika lub osoby zarządzającej transportem.

Zgodnie z załącznikiem nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, przewóz wykonywany przez kierowcę bez ważnych uprawnień (kwalifikacji wstępnej lub szkolenia okresowego) traktowany jest jako bardzo poważne naruszenie, za które grozi kara w wysokości od 500 zł do 12 000 zł.

W zależności od okoliczności odpowiedzialność za brak świadectwa może wynikać również z przepisów Kodeksu Pracy i Kodeksu Karnego.

Czym jest Profil Kierowcy Zawodowego?

Profil Kierowcy Zawodowego wprowadzono do obiegu w kwietniu 2022 roku. Jest to elektroniczny dokument identyfikujący przyszłego kierowcę zawodowego, zawierający dane osobowe i informacje o wykonanych badaniach psychologicznych i lekarskich, oraz wpisy o wyrobionej karcie kwalifikacji kierowcy i uzyskanych świadectwach kwalifikacji zawodowej.

W Profilu Kierowcy Zawodowego dane o odbywaniu kolejnych kursów są na bieżąco aktualizowane, udostępniane i archiwizowane. PKZ to niejako furtka do powiększenia swojego zawodowego portfolio, biorąc pod uwagę, że znajdują się tam wszystkie informacje o kwalifikacjach koniecznych do podjęcia pracy zawodowej w transporcie osób lub towarów. Dzięki uprawnieniom do bycia zawodowym kierowcą można zdobyć pracę, chociażby w branży spedycyjnej i logistycznej.

Kursy kwalifikacyjne

W ramach kwalifikacji wstępnej rozróżnia się cztery rodzaje szkoleń:

• kwalifikację wstępną,
• kwalifikację wstępną przyspieszoną,
• kwalifikację wstępną uzupełniającą,
• kwalifikację wstępną uzupełniającą przyspieszoną.

Kursy kwalifikacyjne różnią się liczbą godzin zajęć praktycznych oraz teoretycznych.

Kwalifikacja wstępna to 260 godzin zajęć teoretycznych oraz 20 godzin zajęć praktycznych. Kwalifikacja wstępna przyspieszona to w praktyce 130 godzin zajęć teoretycznych oraz 10 godzin zajęć praktycznych. W przypadku kwalifikacji wstępnej uzupełniającej, kursanta obowiązuje 65 godzin zajęć teoretycznych oraz 5 godzin zajęć praktycznych, a przypadku kwalifikacji wstępnej uzupełniającej przyspieszonej — jedynie 32,5 godzin zajęć teoretycznych oraz 2,5 godziny zajęć praktycznych.

Jeśli chodzi o część teoretyczną, jest ona prowadzona jako e-kurs, podzielony na kilka modułów. Uczestnicy wykonują ćwiczenia na komputerach. Po każdym module uczestnik kursu musi przejść test weryfikujący wiedzę. Dopiero po zaliczeniu jednego modułu, możliwe jest przejście do następnego. W momencie ukończenia szkolenia uczestnik z założenia dysponuje już wystarczającą wiedzą, by wykonywać zawód kierowcy. Każdy uczestnik kursu kwalifikacji wstępnej oraz kwalifikacji wstępnej przyspieszonej musi przystąpić do egzaminu, w którym ma szansę wykazać się zdobytą wiedzą.

Prawo jazdy kategorii C

Jeśli chcesz pracować na stanowisku kierowcy zawodowego, kurs na prawo jazdy kategorii C to idealny pierwszy krok. Istnieją specjalne szkolenia na pojazdy samochodowe powyżej 3,5 tony, pojazdy określone dla prawa jazdy kategorii AM, a nawet ciągniki rolnicze, pojazdy wolnobieżne, oraz zespoły złożone z pojazdów wolnobieżnych i przyczep lekkich (jedynie na terytorium RP).

Tego typu kurs można rozpocząć przed ukończeniem 21 roku życia (konkretnie 3 miesiące wcześniej). Możliwe jest wcześniejsze podjęcie nauki na prawo jazdy kategorii C dla osób, które ukończyły 18 lat — o ile rozpoczęły kwalifikację wstępną. Warto dodać, że kurs na prawo jazdy kategorii C mogą rozpocząć osoby, które posiadają już uprawnienia do prowadzenia pojazdów samochodowych, czyli innymi słowy, zdały już kurs na prawo jazdy kategorii B.

Kurs obejmuje zajęcia teoretyczne oraz praktyczne, a harmonogramy ustalane są indywidualnie. Po zakończeniu zajęć, kursantów czeka egzamin państwowy przeprowadzany przez wojewódzki ośrodek ruchu drogowego (WORD). W pierwszej kolejności kursant zalicza część teoretyczną składającą się z 20 pytań z wiedzy podstawowej oraz 12 pytań z wiedzy specjalistycznej. Zadaniem uczestnika kursu jest zdobycie minimum 68 punktów. Dopiero później przychodzi czas na egzamin praktyczny, podczas którego kursant w pierwszej kolejności wykonuje zadania na placu manewrowym WORD, a później w ruchu drogowym.

Prawo jazdy kategorii C+E

Kurs na prawo jazdy kat. C+E przebiega właściwie w taki sam sposób jak kurs prawa jazdy kategorii C. W tym przypadku również zyskuje się uprawnienia do kierowania pojazdami o DMC większej niż 3,5 tony. Jedyna różnica dotyczy przyczepy. Dzięki kategorii C+E kursanci mogą kierować zespołem pojazdów z przyczepą o masie większej niż 750 kg.

Prawo jazdy kategorii D

Kursy prawa jazdy kat. D to kursy na autobusy. Osoby chcące zapisać się na taki kurs mogą to zrobić na trzy miesiące przed ukończeniem 24 lat. Warto jednak pamiętać, że dzięki ukończeniu kwalifikacji wstępnej pełnej, możliwe jest uzyskanie uprawnień w wieku 21 lat. Co więcej, kurs mogą zacząć ci, którzy uzyskali już prawo jazdy kat. B i mają uprawnienia do kierowania pojazdami samochodowymi.

Prawo jazdy kategorii D umożliwia nie tylko kierowanie autobusem. Po ukończeniu kursu uczestnicy mogą kierować także zespołem pojazdów, który złożony jest z autobusu oraz przyczepy lekkiej, ważącej nie więcej niż 750 kg. Mogą także prowadzić pojazdy określone dla prawa jazdy kategorii AM oraz ciągniki rolnicze, pojazdy wolnobieżne i zespoły pojazdów złożone z pojazdu i przyczepy lekkiej. Tak jak w przypadku wyżej wymienionych kursów, ten również składa się z części teoretycznej i praktycznej.

Podsumowanie

Jeśli chcesz uzyskać prawo jazdy z którejś z wcześniej wspomnianych kategorii, ale nie osiągnąłeś wymaganego wieku, powinieneś rozpocząć kwalifikację wstępną. Z kolei kwalifikacja wstępna przyspieszona jest przeznaczona dla osób, które uzyskały uprawnienia do kierowania pojazdami lub są w trakcie trwania kursu na prawo jazdy.

Chcemy podkreślić, że niezależnie od wybranego rodzaju kwalifikacji, warto rozważyć możliwość szkolenia się w kierunku zawodowego kierowania pojazdami. Ukończenie niezbędnych kursów i zdanie egzaminów stwarza szansę spełnienia się w tak opłacalnym i dającym satysfakcję zawodzie, jakim jest zawód kierowcy!